Spis treści 8 sekcji
Terminal płatniczy w kościele pozwala przyjmować ofiary bezgotówkowo, obok dotychczasowych form ich składania.1
Ofiaromat w lubelskiej archikatedrze stoi w kruchcie świątyni i działa z dedykowaną aplikacją.2 Uruchomiono go 20 grudnia 2019 r.3 Ten poradnik pomaga wybrać urządzenie, ocenić umowę z operatorem i rozliczać wpłaty.
Czym jest terminal płatniczy w kościele i do czego służy?
Terminal przyjmuje bezgotówkowe ofiary i darowizny. Ofiaromat działa samoobsługowo: wierny sam wybiera cel oraz kwotę, bez udziału osoby zbierającej datki.
W przykładzie producenta eTacy ekran pokazuje sześć sugerowanych kwot. Można też wpisać własną.4
W lubelskiej archikatedrze św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty wierny ma do wyboru 3 cele: Caritas, potrzeby własne parafii oraz potrzeby kultu religijnego i misji.2 Wskazany cel pomaga przypisać wpłatę do właściwego przeznaczenia.
Darowizny na cele kultu religijnego można odliczyć do 6% dochodu. Sam wybór celu na terminalu nie zastępuje jednak spełnienia warunków ulgi.5
Jakie terminale pozwalają przyjmować ofiary i darowizny bezgotówkowo?
Rodzaj terminala decyduje o tym, kto obsługuje wpłatę i jak wierny wskazuje jej przeznaczenie. Parafia może więc dobrać urządzenie do sposobu przyjmowania ofiar. Różnice między rozwiązaniami przedstawia tabela.
| Rozwiązanie | Sposób przyjmowania wpłat |
|---|---|
| Terminal stacjonarny | Wpłatę obsługuje osoba z parafii. |
| Ofiaromat | Wierny składa ofiarę samodzielnie. Ofiaromat Polskich ePłatności przyjmuje wpłaty kartą lub urządzeniem mobilnym i pozwala zmienić intencję wpłaty. |
Dane w tabeli: 6
Lubelski ofiaromat przyjmuje karty płatnicze oraz płatności smartfonem, a operacje obsługuje Bank Pekao S.A.2
Obsługa smartfonu nie przesądza o możliwości zapłaty zegarkiem czy BLIKIEM. Zależy to od konkretnego rozwiązania. W Polsce pojedyncza płatność zbliżeniowa kartą do 100 zł może odbyć się bez PIN-u; przy płatnościach smartfonem obowiązują odrębne zasady uwierzytelniania.7
Jak uzyskać i uruchomić terminal do przyjmowania wpłat w kościele?
Parafia najpierw wybiera sposób przyjmowania ofiar, a potem zawiera umowę regulującą obsługę płatności i rozliczenia. Urządzenie powinno stać w miejscu dostępnym dla wiernych, odpowiednim do sposobu składania ofiar w świątyni.
W standardowym rozliczeniu PeP przelewa wpłaty na wskazany rachunek drugiego dnia roboczego. Przelew następnego dnia wymaga płatnej usługi.8
- Wybór urządzenia określa, czy wpłatę przyjmuje osoba z parafii, czy wierny sam korzysta z ofiaromatu.
- Ustalenie celów wpłat pomaga przypisać darowizny do konkretnych działań. W Elektronicznej Tacy parafia może dostosować sugerowane kwoty, cele ofiar, komunikaty, wersje językowe i kolorystyczne oraz logotyp.9
- Ustalenie rozliczeń obejmuje prowizję od transakcji, sposób przekazywania wpłat parafii i pozostałe warunki umowy z operatorem.
Przed zatwierdzeniem transakcji wierny powinien widzieć cel wpłaty na ekranie terminala. Wie wtedy, na jakie przeznaczenie składa darowiznę. Informacja pojawia się jeszcze przed zakończeniem płatności.
Jak przyjąć wpłatę i przekazać darczyńcy potwierdzenie?
Przy ofiaromacie wierny wybiera cel i kwotę, po czym zatwierdza wpłatę dostępną metodą. Lubelskie urządzenie przyjmuje kwoty od 1 do 50 zł. Na ekranie podpowiada 5 zł, 10 zł i 20 zł, ale wierny może wskazać inną kwotę z tego zakresu.2,10
Elektroniczna Taca po wpłacie wyświetla podziękowanie. Potwierdzenie może wysłać SMS-em lub e-mailem, zamiast drukować je na papierze.9
Sposób potwierdzania zależy więc od wybranego urządzenia.
Jaki terminal i operator odpowiadają potrzebom kościoła oraz kosztom jego działalności?
Parafia może wybrać terminal stacjonarny obsługiwany przez personel albo samoobsługowy ofiaromat. Koszt urządzenia, opłaty operatora i warunki promocji Fundacji Polska Bezgotówkowa to odrębne kwestie.
PeP oferuje kwalifikującym się kościołom finansowanie terminala stacjonarnego przez maksymalnie 12 miesięcy. Prowizja wynosi wtedy 0 zł do 100 tys. zł obrotu.6
Poniższa tabela zestawia opublikowane warunki promocyjne Elektronicznej Tacy i terminala stacjonarnego Polskich ePłatności: okres finansowania oraz opłaty transakcyjne.
| Rozwiązanie | Warunki finansowania i transakcji |
|---|---|
| Elektroniczna Taca | W programie Fundacji Polska Bezgotówkowa zwolnienie z prowizji przez pierwsze 12 miesięcy; później prowizja od 0,5% wartości operacji + 6 gr za transakcję. |
| Terminal stacjonarny Polskich ePłatności | W programie Fundacji Polska Bezgotówkowa 0 zł za dzierżawę przez 12 miesięcy oraz 0 zł prowizji przez 12 miesięcy, do 100 tys. zł obrotu. |
Dane w tabeli: 6,9,11
Elektroniczna Taca ma 24 miesiące gwarancji. Dostawca deklaruje też zdalne monitorowanie ciągłości pracy urządzeń przez 7 dni w tygodniu.9
Elektroniczna Taca pasuje do parafii, która chce przyjmować samoobsługowe wpłaty na różne cele. Zwolnienie z prowizji jest czasowe. Po zakończeniu promocji każda transakcja podlega opłacie wskazanej w tabeli.
Terminal stacjonarny Polskich ePłatności pasuje do parafii, w której wpłaty przyjmuje personel. Promocyjne zwolnienie z prowizji ma próg obrotu. Sam terminal nie służy do składania ofiar bez udziału osoby obsługującej.9
Wybór zależy od tego, kto będzie obsługiwał wpłaty, oraz od warunków rozliczenia po promocji. Sam okres zwolnienia z opłat nie mówi jeszcze, czy urządzenie odpowiada potrzebom parafii.
Odrzucona lub niepotwierdzona wpłata terminalem w kościele
Odrzuconą lub niepotwierdzoną wpłatę terminalem w kościele trzeba wyjaśnić przed ponowieniem płatności. Komunikat na urządzeniu i historia operacji darczyńcy pomagają odróżnić odmowę autoryzacji od braku potwierdzenia.
mBank podaje, że blokada autoryzacyjna może trwać maksymalnie 30 dni. Widoczna blokada nie oznacza jeszcze rozliczenia wpłaty.12
Jak ustalić, dlaczego płatność została odrzucona lub nie ma potwierdzenia?
Status transakcji pozwala ustalić, czy terminal przyjął wpłatę, odrzucił ją, czy sprawę trzeba wyjaśnić u operatora. Darczyńca i osoba obsługująca urządzenie mogą porównać dostępne informacje.
W dokumentacji Worldpay kod odpowiedzi „00” oznacza zatwierdzenie transakcji. Kody trzeba jednak odczytywać według zasad operatora konkretnego terminala.13
- Komunikat odmowy oznacza, że terminal nie potwierdził wpłaty. Darczyńca może ustalić przyczynę odmowy w swoim banku.
- Brak potwierdzenia nie rozstrzyga o wyniku płatności. Przed przyjęciem ponownej wpłaty osoba obsługująca terminal powinna sprawdzić zapis operacji u operatora.
- Obciążenie widoczne u darczyńcy trzeba porównać z zapisem wpłaty po stronie parafii. Rozbieżność wyjaśnia operator płatności.
Operator ustala status transakcji na podstawie jej danych. Bank darczyńcy wyjaśnia z kolei zapis widoczny na rachunku. Dopóki wynik nie jest znany, nie należy zakładać ani przekazania ofiary, ani konieczności ponowienia wpłaty.
Bank powinien zasadniczo odpowiedzieć na reklamację dotyczącą usługi płatniczej w ciągu 15 dni roboczych od jej otrzymania.14
O wyniku wpłaty rozstrzyga status transakcji. Sam brak wydruku czy wiadomości z potwierdzeniem nie oznacza odmowy. Warto wyjaśnić status, zanim darczyńca ponowi płatność.
PINPad a ryzyko odrzucenia płatności
PINPad umożliwia bezpieczne wpisanie kodu PIN, gdy terminal wymaga go do autoryzacji. Elektroniczna Taca pozwala wskazać dowolną kwotę ofiary, także powyżej 100 zł z użyciem kodu PIN.9
Prośba o PIN przy płatności zbliżeniowej oznacza wymóg autoryzacji. Nie jest komunikatem o odrzuceniu wpłaty.
Odrzucenie transakcji następuje dopiero wtedy, gdy terminal pokazuje odmowę. Darczyńca może wyjaśnić jej przyczynę w swoim banku.
Gdy urządzenie żąda kodu, PINPad pozwala zatwierdzić wpłatę. O przyjęciu transakcji informuje dopiero komunikat końcowy. To jego treść wskazuje wynik płatności.
BLIK jako sposób przekazania darowizny
BLIK pozwala przekazać ofiarę bez karty, jeśli dane urządzenie przyjmuje tę metodę. Elektroniczna Taca obsługuje wpłaty kartą, telefonem, zegarkiem oraz BLIKIEM.9
Płatność telefonem nie musi oznaczać obsługi BLIKA. Smartfonem można też płacić zbliżeniowo kartą zapisaną w portfelu cyfrowym.
Obsługa BLIKA zależy od konkretnego rozwiązania, a nie od samego faktu używania terminala w kościele.
BLIK daje wiernym kolejną możliwość złożenia darowizny obok płatności kartą. Dostępność tej metody wynika z funkcji wybranego urządzenia.
Kto stoi za rozwiązaniem do przyjmowania wpłat w kościele?
Polskie ePłatności (PeP) dostarczają kościołom terminale i rozwiązania do przyjmowania wpłat. Korzysta z nich prawie 200 kościołów i obiektów sakralnych w Polsce.6
Parafia wskazuje cel ofiary i rozlicza otrzymane środki. Operator obsługuje transakcje zgodnie z umową.11
Fundacja Polska Bezgotówkowa prowadzi program finansowania opisany w części o kosztach. Nie jest ani nazwą terminala, ani operatorem płatności. Dostawca urządzenia, operator transakcji i organizator promocji pełnią różne role.
Terminal płatniczy dla fundacji i instytucji jako elektroniczna taca
Terminal płatniczy dla fundacji i instytucji może działać jak elektroniczna taca, jeśli służy do przyjmowania darowizn. O sposobie ujęcia wpłaty decyduje jej przeznaczenie. Organizacja rozróżnia w ten sposób ofiarę od płatności za zakup.
Przenośny terminal Polskich ePłatności może przyjmować ofiary związane ze ślubami i chrztami, a także płatności w kancelarii parafialnej.6
W kancelarii wpłatę obsługuje wyznaczona osoba. Przy samoobsługowym ofiaromacie wierny składa ją bez takiego udziału.
Dyskrecja darczyńcy zależy także od tego, jakie dane trafiają do zestawień wpłat. W parafii jezuickiej w Jastrzębiej Górze proboszcz otrzymywał dzienny wydruk łącznej sumy wpłat z terminala. Nie było na nim kwot poszczególnych ofiar ani nazwisk darczyńców.1
Fundacja Polska Bezgotówkowa sfinansowała 200 terminali w 110 parafiach. Opisywana skala wdrożenia wynosiła 1% wobec ponad 10 tys. parafii katolickich w Polsce.1
Elektroniczna taca przyjmuje ofiary, podczas gdy terminal w kancelarii może obsługiwać także inne płatności. Znaczenie ma miejsce i sposób przyjmowania wpłaty.
Najczęściej zadawane pytania
Czy można płacić kartą w kościele?
Tak, jeśli parafia ma terminal przyjmujący karty. Przykładowo ofiaromat w lubelskiej archikatedrze obsługuje płatności kartą.
Czy terminal zastępuje tradycyjne składanie ofiar?
Nie. Płatności bezgotówkowe uzupełniają dotychczasowe formy składania ofiar.
Czy samo wskazanie celu kultu religijnego daje prawo do ulgi podatkowej?
Nie. Sam wybór celu na terminalu nie wystarcza; odliczenie darowizny wymaga spełnienia odpowiednich warunków.
Czy płatność telefonem oznacza, że można zapłacić także zegarkiem?
Nie zawsze — obsługiwane metody zależą od urządzenia. Elektroniczna Taca obsługuje płatności zegarkiem, ale inne terminale mogą mieć inny zakres funkcji.
Czy płatność zbliżeniowa kartą do 100 zł zawsze wymaga PIN-u?
Nie. Taka płatność może odbyć się bez PIN-u, choć terminal może wymagać dodatkowego uwierzytelnienia.
Czy raport z wpłat musi zawierać nazwiska darczyńców?
Nie musi. W opisanym przykładzie parafia otrzymywała zestawienie łącznej kwoty wpłat bez nazwisk i kwot poszczególnych ofiar; zakres danych zależy od rozwiązania.
Źródła
- ↑Terminal zamiast koszyczka | Przewodnik Katolicki https://www.przewodnik-katolicki.pl/Archiwum/2020/Przewodnik-Katolicki-1-2020/Wiara-i-Kosciol/Terminal-zamiast-koszyczka
- ↑Do kościoła z kartą płatniczą. W lubelskiej świątyni zainstalowano ofiaromat (zdjęcia) : Lublin112 – Wiadomości z Lublina i regionu. Ważne informacje z kraju https://www.lublin112.pl/do-kosciola-z-karta-platnicza-w-lubelskiej-swiatyni-zainstalowano-ofiaromat-zdjecia/
- ↑TVP3 Lublin https://lublin.tvp.pl/45878215/archikatedra-lubelska-zamontowano-ofiaromat-pierwszy-w-polsce
- ↑Elektroniczna Taca https://elektronicznataca.pl/blog/terminal-w-kosciele-czyli-elektroniczna-taca-koscielna/
- ↑Ministerstwo Finansów, podatki.gov.pl https://www.podatki.gov.pl/ulgi-i-odliczenia/darowizny-na-cele-kultu-religijnego-pit
- ↑_BROSZURA DLA KOŚCIOŁÓW_M13 https://m13sanctum.pl/wp-content/uploads/2024/03/BROSZURA-DLA-KOSCIOLOW_M13sanctum.pl_Ofiaromat.pdf
- ↑Bank Pekao S.A https://media.pekao.com.pl/pr/492700/bank-pekao-s-a-gotowy-na-obsluge-platnosci-zblizeniowych-do-100-zl-bez-pin
- ↑Polskie ePłatności, FAQ https://pep.pl/faq/
- ↑E-taca – ofiaromat, daromat do kościoła / fundacji / instytucji https://elektronicznataca.pl/
- ↑Do kościoła z kartą płatniczą. W lubelskiej świątyni zainstalowano ofiaromat (zdjęcia) – Stowarzyszenie RKW https://stowarzyszenierkw.org/spoleczenstwo/do-kosciola-z-karta-platnicza-w-lubelskiej-swiatyni-zainstalowano-ofiaromat-zdjecia/
- ↑broszura Polskich ePłatności dla kościołów. ([targikielce.pl](targikielce.pl https://www.targikielce.pl/storage/file/core_files/2024/5/15/54703d03d4f8eb37d328be6e9a5299d9/PePNumen.pdf
- ↑mBank, pytania i odpowiedzi o kartach debetowych https://www.mbank.pl/indywidualny/karty/pytania-i-odpowiedzi/karty-debetowe/
- ↑Worldpay, ISO 8583 Reference Guide https://docs.worldpay.com/assets/pdf/Worldpay_ISO_8583_Reference_Guide_V2.52.pdf
- ↑Rzecznik Finansowy https://rf.gov.pl/wp-content/uploads/2025/03/10.03_Webinar_Tydzien_konsumentow_pozasadowe_postepowanie_DSJ-1.pdf
Ceny i warunki sprawdzone u źródeł: październik 2026.